سُستی در مطالعه و مبارزه با آن
همیشه اوایل سال تحصیلی تا اولین آزمون آزمایشی، شوق و شور همه‌ی داوطلبان کنکور فوق‌العاده زیاد است. همه دانش‌آموزان و کنکوری‌ها باهیجان زیادی به مطالعه دروس خود می‌پردازند و با میل و رغبت به پیگیری تکالیف درسی خود در طول روز مشغول می‌شوند. اما پس از گذشت چندین ماه نوعی سُستی در 90 درصد بچه‌ها بروز می‌کند که حتی گاهی اوقات موجب گله‌ی والدین نیز می‌شود. گاهی این رخوت و خمودگی در همه زوایای زندگی به جز درس خواندن خودش را نشان می‌دهد. عقیده همیشگی ما بر این بوده که تا مشکلی ریشه‌یابی نشود امکان حل آن وجود ندارد.
در این مقاله می‌خواهیم به بررسی علل سُستی در مطالعه و مبارزه با آن‌ها بپردازیم:
افسردگی
شایع‌ترین علت سُستی در مطالعه می‌باشد که حالتی کاملا طبیعی است و حتی برای رتبه‌های برتر کنکور هم اتفاق می‌افتد، اما خروج هرچه سریع‌تر از آن مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده است. بسیاری از داوطلبان اواخر آذر و اوایل دی دچار افسردگی می‌شوند که پیامد آن کم‌کاری در برنامه روزانه کنکور و یا پایین‌بودن نمرات امتحانات ترم اول می‌باشد. فارغ از پایین آمدن راندمان درسی، افسردگی در روند طبیعی زندگی و روحیه و خواب و خوراک دانش‌آموز هم تاثیر منفی می‌گذارد که این معضل رو باید هرچه زودتر برطرف کرد که می‌توان آن را با چند جلسه مشاوره یا پرداختن به کارهای مورد علاقه رفع و رجوع کرد.
دانش‌آموزان عزیز، این نکته را فراموش نکنید که اول از همه شما باید حال روحی و اعصاب آرام داشته باشید که مسلما حال جسمانی شما هم در کنار این آرامش خوب خواهد بود، تا بعد بتوانید درس‌هایتان را خوب و کامل یاد بگیرید و آموخته‌هایتان را در آزمون‌ها پیاده‌سازی کنید.
بی‌برنامگی
اگر ندانیم چه کاری باید انجام دهیم همواره سردرگم خواهیم بود. سردرگمی طولانی مدت خود به خود موجب سُستی در مطالعه و انجام کارها می‌شود. اینکه در روز هر ساعتی بیدار شویم یا بخوابیم، هر کتاب درسی که دم دستمان بود بخوانیم، بدون زمان‌بندی و ساعت مشخص مطالعه کنیم، و یا هر کاری که نشان دهنده‌ی بی‌نظمی و بی‌برنامگی ما باشد، مطمئنا نتیجه آن سیر نزولی راندمان درسی ما خواهد بود حتی اگر مطالعه داشته باشیم، چون این بی‌نظمی ممکن است باعث خواندن درس یا مطلب تکراری نیز بشود.
داشتن یک برنامه مدون و منظم برای مطالعه، ساعت مطالعه هر درس و تست زدن، میزان مطالعه و استراحت بین دروس، ساعات بیداری و خواب، و یک برنامه غذایی مناسب می‌تواند باعث پیشرفت تحصیلی و حفظ روحیه شود.
به‌طور مثال؛ باید بدانیم برای خواندن درس زیست‌شناسی چقدر در روز زمان در نظر گرفت و چند ساعت تست زد، و در کنار خواندن زیست‌شناسی در برنامه درسی همان روز چه درس‌هایی را خواند که برنامه مفید و متعادلی داشته باشیم که نه سخت و نه خیلی آسان باشد.
کمال‌گرایی
گاهی برخی از داوطلبان که تازه شروع به مطالعه جدی نیز کرده‌اند بعد از مدتی به این نتیجه می‌رسند که راه زیادی تا رسیدن به عالی شدن در پیش دارند، در نتیجه سُست می‌شوند. همواره بخاطر داشته باشید تفکر “همه یا هیچ” می‌تواند برای شما مخرب باشد. سعی کنید آهسته اما پیوسته حرکت کنید و با انجام چند کار انتظار نتیجه خارق‌العاده نداشته باشید.
تصور کنید پله اول نردبانی هستید که برای رسیدن به روی بام، موفقیت و به هدف رسیدن شماست، شاید نگاه به پله آخر باعث ترس یا سرگیجه‌ی شما بشود و در دید شما پله‌های ابتدایی بسیار بی‌اهمیت باشد ولی قطعا جایگاه خاصی برای رسیدن شما به پله‌های پایانی دارد و تا از ابتدا و کم شروع نکنید به انتها نخواهید رسید. بی‌اهمیت دانستن قدم‌های کوچک و ابتدایی باعث سُستی در مطالعه می‌شود و راه مبارزه با آن جدی گرفتن هدف و کل مسیر راه هست.
ضعف اعتماد به نفس
اگر خودتان را دست کم بگیرید یا حتی کمی خود را قبول نداشته باشید، در وادی کنکور کلاه‌تان پس معرکه است! این مورد هم در زندگی شخصی شما را دچار معضل خواهد کرد و هم باعث مشکل و سُستی در مطالعه خواهد شد.
این حقیقت را فراموش نکنید که شما بهترین هستید ولی بهترین نسخه خودتان هستید و باید این باور را در خود بارور سازید و این بهترین را در خود کشف و پرورش دهید، و برای این منظور اولین اقدام حفظ اعتماد به نفس و قوی‌تر کردن خودباوری است.
“هیچوقت” خودتان را با بقیه مقایسه نکنید، احتمالا نتیجه این قیاس چیزی جز از بین رفتن اعتماد به نفس شما و شکستن در درون خودتان نیست. توانایی‌های خودتان را بشناسید و با تقویت نقاط قوت و از بین بردن نقاط ضعفتان به خودشناسی و نوعی ایمان به خودتان می‌رسید که آن زمان رقیب اصلی شما خودتان هستید نه بقیه.
ترس
یکی از عوامل مهم سُستی در مطالعه ترس می‌باشد. هنگامی‌که از شکست و نتیجه نگرفتن واهمه داریم هیچ‌گاه حرکت قدرتمندی نخواهیم داشت. هرگاه از سرزنش دیگران ترسیدیم یعنی در تحقق بخشیدن به اهدافمون سُست شده‌ایم.
ترس اولین مانع در طی کردن راه پر پیچ و خم رسیدن به رشته‌ی تحصیلی مورد نظرتان در دانشگاه و قبولی در کنکور است.
دانش‌آموز رشته تجربی برای قبولی در کنکور تجربی، وقتی هدفش رشته‌ای مثل دکترا یا پزشکی است باید این را بداند که راه بسیار سختی در پیش خواهد داشت و طبیعی است اول راه بترسد، ولی نکته مهم این است که در نهایت بعد از این ترس چگونه عمل خواهد کرد. اگر ادامه ترس غلبه بر ترس خود و تلاش بیشتر باشد مسلما رسیدن به آرزو تحقق خواهد داشت ولی اگر ادامه این ترس اولیه آمدن ترس‌هایی بزرگ‌تر و مهیب‌تر باشد چیزی جز شکست در پی نخواهد داشت.
صبور نبودن
شاعر میگه: “گر صبر کنی ز غوره حلوا سازم”. همان‌قدر که ادامه یک راه صعب میتونه مثل غوره طعم خوبی نداشته باشه، پایان میتونه مثل حلوا شیرین و دلچسب باشه.
بهترین شیرینی، شیرینی که بعد از گذراندن سختی‌ها و در پایان راه میچشیم و این را فقط و فقط می‌توانیم با صبور بودن و ادامه دادن تلاش و کم نیاوردن به دست بیاوریم. قطعا با آرامش و داشتن برنامه می‌توانید مشکل عجول بودن یا خسته شدن یا منصرف شدن را برطرف کنید و با حفظ روحیه و ادامه تلاش، سُستی در مطالعه را برطرف کنید.
سرزنش مداوم خود
هرگاه بر سر هر مشکل کوچکی خود را به خاطر کم کاری‌های گذشته‌تان سرزنش کردید، بدانید یک قدم به سمت سُست شدن برداشته‌اید. پس سعی کنید با یک دکمه کم کاری‌های گذشته را پاک یا Delete کنید.
گذشته و شکست‌هایتان را به فراموشی بسپارید و دست از تنبیه خود بردارید و به آینده و جبران مافات فکر کنید که این بهترین راه برای بخشیدن خودتان است. به خود فرصت جبران بدهید و نهایت تلاشتان را به‌کار بگیرید که بیشتر از یادآوری از دست فرصت‌ها روی شما تاثیر خواهد داشت. با پاک کردن اشتباهات گذشته از ذهن‌تان و به‌خاطر سپردن درسی که از آن‌ها گرفته‌اید به‌نوعی با تنبلی به‌خصوص تنبلی در خواندن مبارزه خواهید کرد.
یکنواختی
علت آخر سُستی در مطالعه یکنواختی هست. روزمرگی بیش از حد و انجام کارهای روتین بدون هیجان و پشت سرهم، انسان را نه تنها از درس بلکه از تمام زندگی نا امید خواهد کرد. حتما و حتما برنامه داشته باشید و در این برنامه به تنوع درس خواندن و استراحت و گنجاندن تفریح (تا حدی معقول و منطقی) بپردازید.
دیدگاهتان را بنویسید